Çin’in tüm süreç halk demokrasisini anlamak*

Çin'in ikinci yüzüncü yılı hedefi, Çin'i bu yüzyılın ortasına kadar müreffeh, güçlü, demokratik, kültürel olarak gelişmiş, uyum içinde ve güzel bir modern sosyalist ülke haline getirmektir. Çin'in tanımladığı şekliyle demokrasiyi geliştirmek bu planın önemli bir parçası. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, demokrasinin tüm insanlık tarafından paylaşılan bir değer olduğuna ve Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) Çin halkı için öne çıkardığı/desteklediği önemli bir kavram olduğuna dikkat çekti. Peki, bu tür bir demokrasi nasıl bir şeydir.

Hâlihazırda Çin, ÇKP'nin liderliğinde, halkın düzenli siyasi katılımını artırmayı, insan haklarının yasalarla korunmasını güçlendirmeyi ve halkın yasalara uygun olarak geniş hak ve özgürlüklerden yararlanmasını sağlamayı içeren (tamamıyla) tüm süreç halk demokrasisini geliştirdiğini belirtiyor. 

Tüm süreç halk demokrasisinin, ÇKP’nin teorisine göre ülkenin efendisi olan halkın rolünün ülkenin siyasi ve sosyal yaşamına daha iyi yansıtılmasını sağladığı belirtilmektedir. Tüm süreç halk demokrasisini geliştirmek-desteklemek için ÇKP halk kongreleri sistemine bağlı kaldığını ve bu sistemi geliştirdiğini söylemektedir. Halk, belirli türdeki seçimler yoluyla haklarını kullanırken, ülkenin reform, kalkınma ve istikrarını ilgilendiren önemli konularda olduğu kadar kendi çıkarlarını ilgilendiren konularda da alınacak kararlar öncesinde ve sırasında çeşitli şekillerde kapsamlı müzakerelerde yerini alır. Örneğin, Çin hükümetinin çalışmaları hakkında yıllık raporların hazırlanma sürecinde, hükümet yetkililerinden, uzmanlardan, bilim insanlarından ve her kesimden insandan görüş ve öneriler talep edilmektedir. Bu belgelerin hazırlanması aylar alır ve müzakere sırasında önerilen birçok değişiklik yapılır.

Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı (ÇHSDK), müzakereci demokraside giderek daha önemli bir rol oynuyor. Mesleki bilgi ve sosyal etkiye sahip ÇHSDK üyeleri toplumun her kesiminden gelmektedir. Çin'in müzakereci demokrasisi, biçimleri zenginleştiriyor, kanalları genişletiyor ve demokrasinin anlamını güçlendiriyor.

Batılı ve diğer ülkelerdeki bazı insanlar, Çin'in siyasi sisteminin çok partili ve düzenli seçimlerin yapıldığı ülkelerden kısmen farklı olması nedeniyle, ÇKP hakkında yanlış düşüncelere sahipler. Dünyada birbirinin aynısı siyasi sistemler olmadığı gibi, tüm ülkeler için geçerli bir siyasi sistem modeli de yoktur. Aslında, tüm siyasi sistemler bir uzlaşmaya-dengelemeye sahiptir. 

Çin'i yöneten parti olarak ÇKP, siyasi partilerin seçmenlerin sadece bir bölümünü temsil ettiği çok partili sistemlerden farklı olarak, tüm Çin halkının çıkarlarını temsil ettiğini belirtiyor. Bu nedenle ÇKP, tüm Çin halkının yaşam standartlarını iyileştirmek gibi daha yüksek bir yükümlülüğe sahiptir. Bu yükümlülük, reform, hukukun üstünlüğü, hükümetin şeffaflığı, halkın yönetime katılımı, demokrasiyi ve özgürlüğü geliştirme-destekleme ve insan haklarını korumayı içerir -ÇKP bunların tümünü başarmaya çalıştığını ifade etmektedir. ÇKP'nin görev duygusu ve yönetim becerisi, Çin'in COVID-19 ile mücadelesinde ve mutlak yoksulluğun ortadan kaldırılmasında görülebilir. Çin'in bu iki mücadeleyi kazanmasının ortak nedeninin Çin'in liderlik ve organizasyon beceresi olduğunu iddia ediyorum.

Tabii ki, ÇKP hakkında söylenecekler burada bitmiyor. Çin, ortak refaha ulaşmak için daha geniş ve uzun vadeli bir hedef belirledi. Bu kapsayıcı siyasi yönelim ÇKP'nin Çin halkına karşı kesin yükümlülüğüdür. Bu hedefe ilerleyen Çin’in reform ve açılım politikasına bağlı kalması ve çeşitli kurumları sürekli iyileştirmesi gerekecektir. Tamamen ÇKP'nin liderliğinde uygulanan tüm süreç halk demokrasisi, kalkınma halk içindir, halk tarafından gerçekleştirilir ve halk tarafından paylaşılır ilkelerinin gerçekleşmesinde en önemli bir unsurdur.

*Yazar: Robert Lawrence Kuhn

Kaynak: Global Times

Yazar Kuhn Vakfı Başkanı ve Çin Reform Dostluk Madalyası sahibidir